गेथशेमाने.

ती रात्र, जेव्हा देव गुडघ्यांवर आला.

शेवटी, मी ख्रिस्ती आहे याचे कारण गेथशेमानेच आहे.

कारण तिथे, त्याच्या शरीरात एकही खिळा घुसण्याआधी, ख्रिस्ताने आपल्यावर प्रेम केले असे म्हणण्याचा खरा अर्थ मला उमजू लागतो.

सनातन पुत्र जमिनीवर आहे. त्याचा जीव दुःखाने व्याकूळ झाला आहे. हा प्याला टळू शकतो का, असे तो आपल्या पित्याला विचारतो.

ज्याच्याद्वारे जीवन अस्तित्वात आले, त्याला जिवंत राहावेसे वाटण्याचा अर्थ माहीत आहे.

आणि तेच जीवन तो आपल्यासाठी देतो.

याची विशालता समजून घेणे मला कठीण जाते. येशू आपल्यासाठी मरण पावला असे आपण इतक्या वेळा म्हणतो की हे शब्द आपल्या तोंडातून निघून जातात, पण ते ऐकून आपल्या आतला जो भाग थरथरायला हवा, तिथवर ते कधी पोहोचतच नाहीत.

पण ती बाग मला थांबवते.

कारण त्याच्या स्वेच्छेच्या आत्मार्पणातून प्रकट होणारे प्रेम आपल्याला तोपर्यंत समजणार नाही, जोपर्यंत त्यासाठी मोजावी लागणारी किंमत पाहून स्वाभाविकपणे मागे सरकणाऱ्या त्याच्या मनुष्यत्वाला आपण गांभीर्याने घेत नाही.

त्याच्या मनुष्यत्वामुळेच वधस्तंभ इतका कठीण झाला.

त्याचे शरीर जखमी होऊ शकत होते, त्याचे मन जवळ येणाऱ्या दुःखाला सामोरे जाऊ शकत होते, त्याचा जीव शोक करू शकत होता आणि त्याची मानवी इच्छाशक्ती स्वाभाविकपणे जिवंत असण्याच्या चांगुलपणाची इच्छा करत होती.

वधस्तंभाचा अनुभव त्यालाच येणार होता.

आणि ज्याला तो अनुभव येणार होता, तो देवपुत्र होता.

मला याच रहस्याजवळ थांबायचे आहे. जमिनीला धारण करणारा त्याच जमिनीवर पडला आहे. प्रत्येक जिवंत गोष्टीला श्वास देणाऱ्याने आपला स्वतःचा श्वास समर्पित करण्याची क्षमता स्वीकारली आहे.

नाझियान्झसचे ग्रेगरी आपल्यापुढे हा विरोधाभास ठेवतात: “तो प्रार्थना करतो, पण प्रार्थना ऐकतोही. तो रडतो, पण अश्रू थांबवतोही.”

दोन्ही वास्तव एकाच व्यक्तीचे आहेत.

कधी आपण ख्रिस्ताच्या मनुष्यत्वाची कल्पना दिसणाऱ्या पृष्ठभागासारखी करतो, ज्यामागे त्याचे देवत्व सुरक्षित लपलेले असते. त्याचे शरीर वेदना अनुभवते, पण त्यात वसणारी व्यक्ती त्या अनुभवाने अस्पर्शित राहते.

पण असे केल्याने देहधारणातील जिव्हाळाच नष्ट होईल.

सनातन पुत्राने आपले मनुष्यत्व स्वतःचे केले आहे. त्याचे मन, भावना, शरीर आणि इच्छाशक्ती यांच्या माध्यमातून तो स्वतः जीवन जगतो. त्याचा दैवी स्वभाव दैवीच राहतो, तर आपल्या मनुष्यत्वातून तो जे दुःख अनुभवतो ते खरोखर त्याचे स्वतःचे आहे.

महान लिओ दोन्ही स्वभावांच्या अखंडतेवर भर देतात: देवत्वाशी एकरूप असूनही मनुष्यत्व आपले वास्तव राखते. त्या व्यक्तीची महिमा कधीही जखमांना अवास्तव ठरवत नाही.

दुःख सहन करणाऱ्याचे विभाजन न करता तो कसा दुःख सहन करतो हे आपण वेगळे ओळखले पाहिजे.

पुत्र एकच आहे.

ज्याचे शरीर मोडले जाणार आहे, तोच आहे ज्याच्याद्वारे शरीरे अस्तित्वात आहेत.

म्हणूनच गेथशेमानेला एखाद्या धैर्यवान माणसाची हृदयस्पर्शी कथा एवढ्यापुरते मर्यादित करता येत नाही. तिथे गुडघे टेकलेल्या व्यक्तीची ओळख त्याच्या प्रत्येक अनुभवाचा अर्थ बदलते.

देवपुत्र स्वतः आपल्या अवस्थेत प्रवेशला आहे.

आणि तो अंतरंगातही प्रवेशला आहे.

ग्रेगरी एका विलक्षण परिणाम असलेल्या वाक्यात कारण सांगतात: “कारण जे त्याने स्वीकारले नाही, ते त्याने बरे केले नाही.”

मानवी मन तारणासाठी महत्त्वाचे आहे. मानवी इच्छाशक्ती तारणासाठी महत्त्वाची आहे. ज्याद्वारे आपण जगाचा अनुभव घेतो ते आपले अंतरंग तारणासाठी महत्त्वाचे आहे.

पुत्र पापाविना आपले संपूर्ण मनुष्यत्व स्वीकारतो, जेणेकरून त्याची संपूर्ण पुनर्स्थापना करावी.

म्हणून बागेत त्याच्या व्याकुळतेला सामोरे जाताना आपण देहधारणाच्या खोल वास्तवाचाच सामना करतो.

तो अशा ठिकाणी आला आहे, जिथे माणसाला काय येत आहे ते माहीत असते, तरीही त्याच्या येण्याचा अनुभव जगावा लागतो.

वधस्तंभाने अजून त्याचे शरीर भेदलेले नाही. तरी त्याचे जवळ येणे आधीच सहन केले जात आहे.

हा अनुभव आपल्याला काहीसा माहीत आहे. एखादी हानी होण्याआधीच दुखू लागू शकते. एक शब्द बोलण्याआधीच एखादे संभाषण आपल्या संपूर्ण शरीरावर ताबा घेऊ शकते. उद्याचा दिवस आज वाहायचे ओझे बनू शकतो.

पुत्र मानवी जीवनाच्या या पैलूतही प्रवेशला आहे.

आणि मत्तय त्याच्या दुःखाची नोंद करतो तेव्हा ते व्यक्त करणारा परिपूर्ण विश्वासू पुत्र असतो.

त्याचे पावित्र्य आणि त्याची व्याकुळता एकाच क्षणात उपस्थित आहेत.

हे सत्य आपल्यापर्यंत पोहोचू दिले तर आध्यात्मिक परिपक्वतेबद्दलची आपली समज किती बदलावी लागेल?

देवाच्या जवळ असणे म्हणजे एक प्रकारची भावनिक अभेद्यता अशी आपण कल्पना करू शकतो. पण चांगुलपणासाठी पूर्णपणे जिवंत असलेले हृदय त्याला धोका देणाऱ्या गोष्टीची भीषणता खोलवर जाणवू शकते.

मानवी जीवनाचे मूल्य काय आहे, हे ख्रिस्ताला माहीत आहे.

त्याचा शोक जीवनातील चांगुलपणाला गांभीर्याने घेतो.

दमास्कसचे योहान स्वाभाविक भीती आणि पापी अविश्वास यांत भेद करतात. जीवन जपण्याची स्वाभाविक इच्छा आपल्या देहधारी अस्तित्वाचा भाग आहे. मृत्यूपासून ख्रिस्ताचे मागे सरकणे त्याने स्वीकारलेल्या मानवी स्वभावाचे वास्तव व्यक्त करते.

मृत्यू चांगल्या गोष्टीला धोका देतो.

त्याची जगण्याची इच्छा निष्पाप आहे.

हे महत्त्वाचे आहे, कारण त्याच्या जीवनाचे दान हे त्याला प्रिय असलेल्या गोष्टीचे दान आहे. तो देत असलेले जीवन मौल्यवान आहे म्हणूनच त्याच्या स्वेच्छेच्या संमतीला वजन आहे.

आणि मग आपण या रहस्याच्या केंद्रस्थानी असलेली प्रार्थना ऐकतो:

“माझी इच्छा नाही, तर तुझी इच्छा पूर्ण होवो.”

पुत्र आपल्या तारणाच्या दैवी उद्देशात सहभागी असतानाही हा प्याला टळावा अशी खरी विनंती कशी करू शकतो?

उत्तरासाठी, त्याच्या पूर्णपणे मनुष्य असण्याचा अर्थ काय याचा काळजीपूर्वक विचार करावा लागतो.

मॅक्सिमस कन्फेसर यांनी ओळखले की मानवी इच्छाशक्ती नसलेले मनुष्यत्व अपूर्ण असेल. इच्छा करणे, चांगुलपणाची इच्छा बाळगणे आणि स्वतंत्रपणे कृती करणे ही मानवी क्षमता पुत्र स्वीकारतो.

म्हणून ख्रिस्ताकडे दैवी इच्छाशक्ती आणि मानवी इच्छाशक्ती दोन्ही आहेत.

त्याची दैवी इच्छाशक्ती तीच आहे, जिच्यात तो सनातन काळापासून पिता आणि पवित्र आत्म्यासोबत सहभागी आहे. त्याची मानवी इच्छाशक्ती त्याने स्वतःचे केलेल्या पूर्ण मनुष्यत्वाची आहे.

दोन्हींमधून इच्छा करणारी व्यक्ती एकच आहे.

दोन इच्छाशक्ती म्हणजे एकमेकांशी स्पर्धा करणारी दोन व्यक्तित्वे नव्हेत.

पुत्राची मानवी आज्ञाधारकता ही त्याची स्वतःची मानवी कृती आहे. त्याचे मनुष्यत्व त्या आत्मार्पणात पूर्णपणे सहभागी होते.

देव म्हणून ज्याची तो सनातन काळापासून इच्छा करतो, ते तो इतिहासात मनुष्य म्हणून पूर्ण करतो.

देवाच्या तारणकार्यामध्ये एक मानवी “होय” आहे.

पण प्याला टळावा ही विनंतीदेखील खरी आहे. दोन्ही सत्य कशी असू शकतात?

कारण एकाच घटनेला वेगवेगळ्या चांगुलपणाच्या संदर्भात सामोरे जाता येते.

मानवी जीवनाचा नाश म्हणून पाहिल्यास, मृत्यूपासून त्याचे मनुष्यत्व स्वाभाविकपणे मागे सरकते. आपल्या तारणाच्या उद्देशात स्वेच्छेने सहन केल्यावर, मृत्यू अशी गोष्ट ठरतो जी तो स्वतंत्रपणे स्वीकारतो.

आपले जीवन जपण्याची त्याची इच्छा आणि ते अर्पण करण्याची त्याची तयारी दोन्ही खऱ्या अर्थाने मानवी आहेत. स्वाभाविकपणे मागे सरकणे कधीही पित्याचा नकार होत नाही.

जीवनाचे मूल्य काय आहे हे त्याला माहीत आहे, आणि ज्या तारणदायी उद्देशासाठी तो जीवन देतो तोही त्याला माहीत आहे.

गेथशेमानेतील संघर्ष त्या विश्वासू आत्मार्पणाच्या प्रचंड मानवी किंमतीत आहे.

त्याचे प्रेम अढळ आहे. किंमत आता जगली जात आहे.

आपण निश्चिततेचा सहजतेशी गोंधळ करू शकतो. आपण कल्पना करतो की ख्रिस्ताला पित्याचा चांगुलपणा, आपले कार्य आणि त्यानंतर पुनरुत्थान होईल हे माहीत असेल, तर त्याचा अनुभव कसा तरी दुःखापासून सुरक्षित असायला हवा.

पण ज्ञान अस्तित्वाला बधिर करत नाही.

एखाद्या वचनाच्या मागण्या जगण्याआधीही ते वचन पूर्ण अंतःकरणाने दिलेले असू शकते. एखाद्याला आपण कोणावर प्रेम करतो हे माहीत असू शकते, आणि तरी त्याच्यासाठी स्वतःला देताना भयंकर दुःख सहन करावे लागू शकते.

प्रेम अढळ आहे याचा अर्थ त्याची किंमत आधीच सहन केली आहे असा होत नाही.

पुत्र जाणतो. मनुष्याला अजूनही दुःख सहन करावे लागेल.

आणि पुत्र व मनुष्य एकच व्यक्ती आहेत.

यामुळेच ती बाग इतकी गहन होते.

त्याने आपल्या मनुष्यत्वावर विजय मिळवला असे मी म्हणतो, तेव्हा माझा अर्थ असा असतो की तो दुःख आणि मृत्यूच्या संपूर्ण भयावहतेतून आपले मनुष्यत्व घेऊन जातो, आत्मार्पणाची किंमत जाणवत असतानाही स्वतःला स्वतंत्रपणे अर्पण करतो.

विजयातही तो पूर्णपणे मनुष्य राहतो.

जे मनुष्यत्व थरथरते, तेच मनुष्यत्व संमती देते.

ख्रिस्ताच्या दोन इच्छाशक्तींबद्दलची मंडळीची श्रद्धाघोषणा या वास्तवाचे रक्षण करते. देवाशी ऐक्यात त्याची मानवी इच्छाशक्ती जपली जाते. तिची आज्ञाधारकता मानवी स्वातंत्र्याची जिवंत कृती आहे.

आणि ते आपल्याला स्वातंत्र्याबद्दलच एका प्रश्नापर्यंत आणते.

आपण अनेकदा स्वातंत्र्य म्हणजे नकार देण्याची क्षमता मानतो. मी स्वतंत्र राहतो कारण मागे हटू शकतो, कारण कोणतीही बांधिलकी माझ्यावर अंतिम हक्क सांगू शकत नाही, कारण किंमत खूप वाढली तर दुसरे काही निवडू शकतो.

पण विश्वासघात करण्याची क्षमताच प्रेमाला स्वतंत्र करते का?

की चांगुलपणासाठी स्वतःला पूर्ण अंतःकरणाने देता येण्यात स्वातंत्र्याची पूर्णता आहे?

आपण ज्याला स्वातंत्र्य म्हणतो त्याचा मोठा भाग फक्त दिलासा देण्याचे आश्वासन देणाऱ्या गोष्टीचे पालन असते.

आपण सत्य लपवतो कारण प्रामाणिकपणा आपल्याला मिळणाऱ्या स्वीकृतीला धोका देतो. प्रेम करणे वेदनादायक झाल्यामुळे आपण प्रेम मागे घेतो. जबाबदारीची मागणी सहन होत नाही म्हणून आपण त्यातून पळ काढतो.

मग आपल्या इच्छांच्या मागे गेलो म्हणून स्वतःला स्वतंत्र म्हणतो.

पण वेदनेचा धोका आपण कोणत्या गोष्टींवर प्रेम करायला तयार आहोत हे ठरवू शकत असेल, तर आपण किती स्वतंत्र आहोत?

गेथशेमानेत ख्रिस्त दुःखाची मानवी धास्ती अनुभवतो, तरी स्वतःला अर्पण करण्यासाठी स्वतंत्र राहतो.

त्याची जगण्याची इच्छा खरी आहे. त्याचे तारणदायी प्रेम स्वतंत्र राहते.

जीवन गमावण्याचे जवळ येणारे संकट त्याला ज्या चांगुलपणासाठी जीवन देतो ते सोडायला भाग पाडू शकत नाही.

इब्री लोकांस पत्र म्हणते की मृत्यूच्या भीतीमुळे गुलामगिरीत अडकलेल्यांना मुक्त करायला तो आला. ती बाग मला दाखवते की ही गुलामगिरी किती खोलवर जाऊ शकते, आणि त्याचे स्वातंत्र्य किती गहन आहे.

तो अशा प्रेमात मृत्यूकडे जातो ज्यावर मृत्यू राज्य करू शकत नाही.

तरी याचा अर्थ वैयक्तिक धैर्याच्या एखाद्या विलक्षण उदाहरणाच्या फार पलीकडे जातो.

इरेनियस यांनी ख्रिस्ताची आज्ञाधारकता आदामाच्या अवज्ञेच्या संबंधात समजली. ख्रिस्त मानवजातीचा इतिहास स्वतःमध्ये एकत्र करून नव्या पूर्णतेकडे आणतो. वधस्तंभाची आज्ञाधारकता झाडाजवळ बिघडलेली गोष्ट उलटवते.

यामुळे मी एदेन आणि गेथशेमाने एकत्र वाचतो.

एदेनमध्ये मानवजात जीवनदात्यावर अविश्वास ठेवून पूर्णतेकडे हात वाढवते.

गेथशेमानेत ख्रिस्त मृत्यूला सामोरे जाताना आपले मानवी जीवन पित्याला सोपवतो.

सर्वांत भयंकर परिस्थितीत देवाला दिलेले मानवजातीचे विश्वासू उत्तर अगदी खोलवर जगले जात आहे.

ख्रिस्ताला कधीही वैयक्तिक बंडखोरीतून परत फिरण्याची गरज नसते. तो विश्वासू पुत्र आहे, ज्याची आज्ञाधारकता आपली पुनर्स्थापना करते.

त्याची मानवी इच्छाशक्ती त्या मनुष्यत्वाचा भाग आहे ज्याद्वारे आपले तारण पूर्ण होते.

हे मला आपण काय आहोत याचा पुन्हा विचार करायला लावते.

आपल्याला अस्तित्व मिळते. जीवन जगण्यास योग्य करणाऱ्या चांगुलपणाचे निर्माते आपण नाही. आपले स्वातंत्र्य स्वतः एक देणगी आहे.

कदाचित ती देणगी प्रेमात अर्पण करण्यास सक्षम झाल्यावर आपण सर्वाधिक पूर्णपणे स्वतः होतो.

ख्रिस्तात देवाशी संगती मानवी स्वातंत्र्याला पूर्णत्व देते. त्याचे मनुष्यत्व संपूर्ण मानवी राहताना संपूर्ण विश्वासू राहते.

गेथशेमाने त्याच्या प्रेमाची किंमत आणि आपल्या मनुष्यत्वाचे भवितव्य एकत्र प्रकट करते.

आपल्याला संगतीसाठी बनवले गेले.

आणि येथे, देहधारी पुत्रात देव तारणदायी प्रेमाने मानवजातीच्या दिशेने येतो, तर मानवजात विश्वासू आज्ञाधारकतेने देवाला उत्तर देते.

दोन्ही हालचाली एकाच व्यक्तीच्या आहेत.

प्याल्याचा आणखी एक पैलू आहे जो गांभीर्याने घेतला पाहिजे.

पवित्रशास्त्रात प्याला दुःखाचा आणि न्यायाचा ठरवलेला वाटा दर्शवू शकतो. यशया दैवी क्रोधाच्या प्याल्याबद्दल बोलतो. त्यामुळे येशू वापरत असलेल्या या प्रतिमेचे गांभीर्य समजायला मदत होते.

तो आपल्या तारणाचा मध्यस्थ म्हणून पाप, न्याय आणि मृत्यूच्या वास्तवाला सामोरा जात आपल्या दुःखभोगाकडे जातो.

त्याचे आत्मार्पण आपण कौतुक करू शकतो अशा उदाहरणापेक्षा अधिक आहे. आपल्याला आवश्यक असलेला समेट आणि सुटका ते साध्य करते.

म्हणून केवळ शारीरिक वेदना मोजून वधस्तंभाची विशालता मोजता येत नाही.

स्वतःला कोण देत आहे, कोणासाठी देत आहे आणि त्याच्या देणगीने काय साध्य होते हे आपण विचारले पाहिजे.

हे मर्यादित मानवी जीवन अर्पण करणारा सनातन पुत्र आहे.

त्याचे प्रेम मानवी हृदयातून व्यक्त होते. ज्या व्यक्तीचे हे प्रेम आहे ती देवच राहते.

दुःख ते प्रेम निर्माण करत नाही.

ते प्रेम आपल्या अवस्थेत किती खोलवर प्रवेशते हे ते प्रकट करते.

आणि ते प्रेम अविभाजित राहते.

पिता आणि पुत्र एकाच दैवी इच्छाशक्तीत सहभागी आहेत. येशूची मानवी आज्ञाधारकता तो पित्यासोबत सनातन काळापासून वाटून घेत असलेला तारणाचा उद्देश व्यक्त करते.

पुत्राला पाठवण्यात पित्याचे प्रेम आधीपासून आहे. पुत्राचे प्रेम त्याच्या स्वतंत्रपणे केलेल्या आत्मार्पणात आहे.

गेथशेमाने त्या दैवी उद्देशाची मानवी गहनता प्रकट करते.

तो अजूनही देवाला पिता म्हणतो.

प्याला त्याच्यासमोरच असतो. नाते त्याच्या प्रार्थनेत टिकून असते.

ज्या पित्यावर तो प्रेम करतो त्याला स्वतःला सोपवत तो आपल्या मानवी तळमळीचे सत्य बोलतो.

दैवी प्रेमाची आपली समज किती प्रमाणात या विश्वासावर आधारलेली आहे की प्रेम केले जाणे म्हणजे दुःखातून वाचवले जाणे असले पाहिजे?

बागेत येशू प्रिय पुत्र आहे.

त्याची व्याकुळता त्याचे पुत्रत्व रद्द करत नाही. त्याची विनवणी त्याचा विश्वासूपणा रद्द करत नाही.

तो आपला संपूर्ण मानवी अनुभव पित्याच्या संगतीत आणतो.

ऑगस्टीन आपल्याला या रहस्याच्या एका विलक्षण परिणामाकडे नेतात. ते लिहितात की ख्रिस्त “आपला याजक म्हणून आपल्यासाठी प्रार्थना करतो,” आणि “आपले मस्तक म्हणून आपल्यामध्ये प्रार्थना करतो,” आणि तरी आपण ज्याला प्रार्थना करतो तो देवही तोच आहे.

त्याच्यासोबतच्या आपल्या नात्यात ही तिन्ही वास्तव समाविष्ट आहेत.

तो देव आहे हे मान्य करून आपण त्याच्याकडे येतो. आपला मध्यस्थ असलेल्या त्याच्याद्वारे आपण पित्याकडे येतो. त्याच्या शरीराचे अवयव म्हणून, ज्याचे मानवी जीवन आधीच परिपूर्ण विश्वासूपणात अर्पण केले गेले आहे त्याच्याशी आपण जोडलेले आहोत.

त्याची प्रार्थना आपल्यासाठी काहीतरी खुले करते.

ज्याच्याकडे आपण आपली व्याकुळता घेऊन येतो तो स्वतः व्याकुळता अनुभवणाऱ्या जीवनात प्रवेशला आहे. ज्याच्याद्वारे आपण पित्याकडे येतो त्याने स्वतः मानवी आवाजात पित्याशी बोलले आहे.

आपल्या मनुष्यत्वाला त्याच्या संगतीत स्थान आहे.

आणि तो ते मनुष्यत्व दिसू देतो.

तो आपल्या मित्रांना जवळ राहायला सांगतो. ज्या पुत्राद्वारे ते अस्तित्वात आहेत तोच त्यांचा सहवास मागतो.

त्या विनंतीत विलक्षण कोमलता आहे. पित्याशी त्याच्या परिपूर्ण नात्यात मानवी सहवासासाठी जागा आहे.

मग ते झोपी जातात.

त्याला ऐकू शकतील इतके जवळ असलेले लोक त्याच्यासोबत जागे राहू शकत नाहीत.

तरी तो प्रार्थना करत राहतो. मत्तय सांगतो की तो वारंवार परत जातो; त्याचे समर्पण पहिल्याच प्रार्थनेत होते आणि त्या वेळेची सतत किंमत मोजताना ते विश्वासूपणे जगले गेले.

वेदना राहते आणि आत्मार्पणही राहते.

मग इब्री लोकांस पत्र म्हणते की त्याने आक्रोशाने आणि अश्रूंनी प्रार्थना केली, आणि त्याचे ऐकले गेले.

त्याचे खरोखर ऐकले गेले.

तरी तो वधस्तंभावर गेला.

पुनरुत्थानाच्या प्रकाशात वाचले तर उत्तर मृत्यूतून पुनरुत्थित जीवनात पोहोचते. तारणाचा उद्देश जवळ येणाऱ्या परीक्षेतून सुटण्यापेक्षा मोठा आहे.

प्याला राहतो. मृत्यू आपला अंतिम शब्द गमावेल.

बागेचा अर्थ समजण्यासाठी हे अत्यावश्यक आहे: त्याच्या दुःखाचा उद्देश जीवन आहे.

विश्वासघात वाईटच राहतो. जखमा भयंकरच राहतात. मृत्यू शत्रूच राहतो.

आपले तारण पूर्ण करण्यासाठी त्याचे प्रेम या वास्तवात प्रवेशते, आणि त्याचे आत्मार्पण ज्या विजयाकडे जाते तो पुनरुत्थान प्रकट करते.

आणि त्या आत्मार्पणाचा लाभ कोणाला मिळतो हे आपण लक्षात ठेवले पाहिजे.

शिष्य जागे राहण्यात अपयशी ठरतात.

येशू त्यांच्यासाठी वधस्तंभाकडे जात राहतो.

त्याच्याजवळ जागे राहू न शकणारेही तो ज्यांच्यासाठी स्वतःला देतो त्यांच्यात आहेत.

त्याचा विश्वासूपणा ज्यांचा विश्वासूपणा अपयशी ठरला आहे त्यांच्यापर्यंत पोहोचतो.

ती बाग माझ्या आज्ञाधारकतेचा आदर्श होण्याआधी, माझ्यासाठी माझ्या तारणाऱ्याच्या आज्ञाधारकतेचा भाग आहे.

म्हणूनच मी ख्रिस्ती आहे.

कारण येथे असा एक आहे ज्याला आपल्यावर प्रेम करण्याची संपूर्ण मानवी किंमत माहीत आहे, जो आपल्या इतक्याच वास्तविक मनुष्यत्वात ती किंमत जाणवतो आणि स्वतंत्रपणे स्वतःला देतो.

सृष्टिकर्ता स्वतः आपल्या सृष्टीत प्रवेशला आहे.

सनातन पुत्राने काळाच्या आत आपले विश्वासू उत्तर दिले आहे.

मृत्यूपासून मागे सरकणारे मनुष्यत्व मृत्यूपेक्षा प्रबळ प्रेमात अर्पण केले गेले आहे.

आणि तो जे मनुष्यत्व स्वीकारतो ते कधीही टाकून देत नाही.

पुनरुत्थानानंतर येशू आपल्या शिष्यांना हात आणि कूस दाखवतो. त्या जखमा उठलेल्या प्रभूच्या आहेत. ते ज्याची उपासना करतात ती दुःख सहन केलेली तीच व्यक्ती आहे, आता मृत्यूच्या सत्तेपलीकडे जिवंत.

ज्या मनुष्यत्वातून त्याने आपल्यावर प्रेम केले ते तो गौरवात घेऊन जातो.

म्हणून गेथशेमाने त्याचे असलेल्या प्रत्येकाच्या भविष्यापर्यंत पोहोचते. तो ज्या मानवी जीवनाची पुनर्स्थापना करतो त्याचे भवितव्य कबरेपलीकडे आहे.

ज्या जमिनीवर तो गुडघे टेकतो ती पुनरुत्थानाच्या दिशेने खुली होते.

तरी तो उठण्याआधीच्या त्या क्षणाकडे मी वारंवार परत येतो.

प्रेमाची काय किंमत असेल हे त्याला माहीत आहे.

प्रेमाची काय किंमत असेल हे त्याला जाणवते.

आणि सनातन वचन मानवी आवाजात आपले विश्वासू उत्तर देते.

तो वधस्तंभाकडे जातो, आणि त्या देणगीत त्याचे मनुष्यत्व पूर्णपणे उपस्थित असते.

त्याने मानवी हृदयाने आपल्यावर प्रेम केले.

आणि आपल्याला सार्वकालिक जीवन देणारा पुत्र अनंतकाळ तोच मनुष्य राहील ज्याने आपल्यासाठी आपले जीवन दिले.

- Adam