शिक्षा जे बदलू शकत नाही, ते कृपा बदलते.

आपल्याला बदलते ते देवाचे चांगुलपणच.

अनेकांना वाटते की शिस्त, कठोरपणा आणि शिक्षाच माणसाला खऱ्या अर्थाने बदलतात. अखेर संयम संपतो आणि बदलाची मागणी होते. यामुळे वागण्यात तात्पुरता बदल होऊ शकतो. पण हा देवाचा मार्ग नाही, आणि तो आत्म्याच्या खोलवर कधीच पोहोचत नाही.

देवाचा मार्ग याहून कितीतरी सामर्थ्यवान आहे.

आपला न्याय करण्याचा प्रत्येक अधिकार, आपल्यापासून दूर जाण्याचे प्रत्येक कारण, आपल्याला सोडून देण्याचे प्रत्येक समर्थन आपण देवाला दिलेले असते. तरी मागे वळून पाहतो, तर तो अजून तिथेच असतो. स्थिर असतो. दया करत असतो. आपण न कमावलेली कृपा देत असतो. अंत नसलेल्या संयमाने प्रेम करत असतो. शिक्षेला जिथे पोहोचताच येत नाही, तिथे हे आपल्या आत काहीतरी घडवते.

भीती आपल्यावर दबाव आणते म्हणून आपण बदलत नाही.

अपराधीपणा चिरडतो म्हणून आपण बदलत नाही. कर्तव्य भाग पाडते म्हणून आपण बदलत नाही. असे प्रेम असूच नये असे वाटूनही ते खरोखर अस्तित्वात आहे, याचा अनुभव येतो म्हणून आपण बदलतो. आपल्या सर्व पापांनंतर, सर्व अपयशांनंतरही देवाने छडी उगारण्याऐवजी आपल्याला कृपा दिली, हे आपल्याला उमगते.

आणि त्या जाणिवेने आपल्या आतली सर्वात कठीण झालेली ठिकाणेही मऊ होऊ लागतात.

आपली पात्रता नसतानाही मिळालेल्या अशा दयाळूपणासमोर हृदय विरघळते.

सोडून देण्यास नकार देणारे प्रेम आपला पाठपुरावा करत आले आहे, हे उमगल्यावर आत्मा जागा होतो.

शिक्षा पहिल्या प्रकारचा बदल घडवते: “मला बदलायलाच हवे” असे माणूस म्हणतो तो क्षण, जो नंतर निघून जातो. पण कृपा दुसरा, अधिक खोलवरचा बदल घडवते: बदललेल्या हृदयातून उमटणारी कबुली, “मला बदलायचे आहे.”

माणसाच्या अंतरंगापर्यंत पोहोचून त्याला नवे करण्याची शक्ती केवळ देवाच्या चांगुलपणातच आहे.

- Adam